T.C.
DİYARBAKIR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 19/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
KANUN YOLU: İSTİNAF
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP: Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkilinin hamili olduğu, ...Bankası A.Ş. ...Şubesine ait, keşidecisi ...Gıda İnş. Tur. İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti. olan, ...seri numaralı, ...vade tarihli, 300.000,00 TL bedelli bahse konu çeki kaybettiğini, müvekkilinin tüm aramalar rağmen çeki bulamadığını beyan ederek ilgili çek hakkında ödeme yasağı konulmasını akabinde çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ; Çek sureti , Banka yazı cevabı , İlan …
HUKUK DAYANAK ; TTK 818/s .maddesi …
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Talep zayi nedeniyle çekin iptaline ilişkindir .
TTK 818/s maddesi uyarınca “ İptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası.”uygulanır .
TTK 759.maddesi uyarınca “ Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.”
TTK 760. Maddesi uyarınca “ Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni,
poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.”
TTK 761/3. Maddesi uyarınca “Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.”
TTK 764/1 maddesi uyarınca “ Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.”
T.C.KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ-2024/48 esas ,2024/460 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere “Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de, Yargıtay 11. HD'nin 2016/3882 E-2017/6192 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere, hasımsız olarak açılan işbu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken hususun zilyedi bulunduğu çekin rizası hilafına elinden çıkması olduğu ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp, çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesinin yeterli olduğu (6102 sayılı TTK. m. 760), davacının çeklerin hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeke dair bilgileri mahkemeye bildirdiği, davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getireceği kaldı ki, dosya kapsamında davacının iddiasının aksini kanıtlayacak somut bir delil de bulunmadığı ve zayi kararlarının kesin hüküm teşkil etmediği de göz önünde bulundurularak davacının dava konusu ettiği ve bilgilerini sunduğu çekin yasal hamili olduğunun kabulü gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddi doğru görülmediğinden “belirtilmiştir .
T.C.GAZİANTEP BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ-2026/70 esas ,2026/325 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere “Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Özellikle davacı hamilin beyaz ciro ile çeki elinde bulundurabileceği de düşünüldüğünde, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Dosya kapsamında davacının iddiasının aksini kanıtlayacak somut bir delil bulunmamaktadır. Kaldı ki dava sırasında yapılacak ilanlar neticesinde hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması durumunda hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden ve davanın reddine neden olan tüm hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. Davacı, iptalini talep ettiği çekin keşidecisinin kim olduğunu, verildiği banka ve şubesini, çek numarasını ve çek tutarını mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. “
Mahkememizce 6102 Sayılı TTK'nun 762. maddesi gereğince; Ticaret Sicili Gazetesinde söz konusu çeki elinde bulunduranın ilk ilân tarihinden itibaren üç ay içerisinde mahkememiz dosyasına getirmeleri aksi taktirde çekin iptaline karar verileceği hususunda Ticaret Sicili Gazetesinde ilânlar yaptırılmış, ilk ilân tarihinden itibaren 3 aylık süre geçmesine rağmen mahkememize bir müracaat olmamıştır.
Muhatap bankaya yazılan müzekkere cevabında çekin ibraz edilmediği bildirilmiştir.
Somut olayda , KEŞİDECİSİ .... TUR. İTH. İHR. SAN VE TİC. LTD. ŞTİ. OLAN, ...BANKASI ...ŞUBESİ'NE AİT ...SERİ NUMARALI VE ...TARİHLİ,300.000,00 -TL BEDELLİ ÇEK İÇİN zayi nedeniyle açılan iptal davasında talep eden tarafından dava dilekçesi ekinde ibraz edilen çek suretinde çekin hamiline düzenlendiği, keşidecinin KEŞİDECİSİ .... TUR. İTH. İHR. SAN VE TİC. LTD. ŞTİ. olduğu, talep edenin yetkili hamil olduğu yönünde kanaat oluştuğu, Ticaret Sicili Gazetesinde TTK 760. Maddesi uyarınca ilan yapıldığı, süresinde ilana ilişkin bir başvurunun bulunmadığı , TTK 764/1 maddesi uyarınca iptal koşullarının oluştuğu anlaşılmakla talep edenin talebinin kabulü ile ; KEŞİDECİSİ .... TUR. İTH. İHR. SAN VE TİC. LTD. ŞTİ. OLAN, ...BANKASI ...ŞUBESİ'NE AİT ...SERİ NUMARALI VE ...TARİHLİ,300.000,00 -TL BEDELLİ ÇEKİN 6102 Sayılı TTK 818/s maddesi atfıyla TTK 764/1.maddesi uyarınca talep eden yönünden zayî nedeniyle İPTALİNE, dair karar verilmiştir .
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Talebin kabulü ile ; KEŞİDECİSİ ...GIDA İNŞ. TUR. İTH. İHR. SAN VE TİC. LTD. ŞTİ. OLAN, ...BANKASI ...ŞUBESİ'NE AİT ...SERİ NUMARALI VE ...TARİHLİ, 300.000,00 -TL BEDELLİ ÇEKİN 6102 Sayılı TTK 818/s maddesi atfıyla TTK 764/1.maddesi uyarınca talep eden yönünden zayî nedeniyle İPTALİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732,00- TL harçtan peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazneye irad KAYDINA,
3-Talep eden tarafından yatırılan gider avansından harcanan yargılama giderinin talep eden üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının talep edene İADESİNE,
Dair, talep eden vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, DİYARBAKIR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip Hakim